Greater Coucal : કૂકડિયો કુંભાર
વનવગડામાં ફરવા ગયા હશો તો તમને ક્યારેક હુદ…..હુદ…..એવો કઠોર અને કર્કશ (અપ્રિય લાગે એવો) અવાજ સાંભળવા મળ્યો હશે. અવાજ કઇ દિશામાંથી આવ્યો તે જાણવા પ્રયત્ન કરીશું તો ખૂબ જ દૂરથી અવાજ આવતો હોય તેવું લાગશે, પરંતું બારીકીથી – જરા ઝીણવટથી નિરીક્ષણ કરીશું તો બે-પાંચ મીટર દૂરથી જ કાગડા જેવડું પક્ષી બોલતું દેખાશે. આ પક્ષીની અવાજ કાઢવાની એવી ખૂબી છે કે તે આપણી નજીકથી બોલતું હોવા છતાં દૂરથી બોલતું હોય તેવો આપણને ભાસ થાય છે.
ગ્રામ્ય વિસ્તારના લોકો આ પક્ષીથી પરિચિત હશે. આ પંખીનું ગુજરાતી નામ “કૂકડિયો કુંભાર” કે “કુંભારિયો કાગડો” છે. હિન્દીમાં તેને “मोहोख” નામથી ઓળખવામાં આવે છે. અંગ્રેજી ભાષામાં તેને “Greater Coucal” અથવા “Crow Pheasants” નામથી અને જીવશાસ્ત્રીય કે લેટિન ભાષામાં તેને “Centropus sinensis” નામથી ઓળખવામાં આવે છે.
કૂકડિયો કુંભાર આપણી જાણીતી અને માનીતી એવી કોયલના કુળનું પક્ષી છે.
કૂકડિયો કુંભાર મુખ્યત્વે વનવગડા, ખેતરો, વાડીઓ અને ગૌચર વિસ્તારોમાં જોવા મળે છે ને તેને આવા વિસ્તારોમાં વસવાનું ખાસ પસંદ છે. તે ક્યારેક ઘરના વરંડા – વાડામાં પણ જોવા મળી આવે છે. શહેરી વિસ્તારમાં પણ જ્યાંથી ખેતર-વાડીઓ નજીક હોય તેવા વિસ્તારોમાં તે અચૂક દેખા દે છે.
સૌજન્ય :પ્રકાશ કા. સોલંકી
વનવગડામાં ફરવા ગયા હશો તો તમને ક્યારેક હુદ…..હુદ…..એવો કઠોર અને કર્કશ (અપ્રિય લાગે એવો) અવાજ સાંભળવા મળ્યો હશે. અવાજ કઇ દિશામાંથી આવ્યો તે જાણવા પ્રયત્ન કરીશું તો ખૂબ જ દૂરથી અવાજ આવતો હોય તેવું લાગશે, પરંતું બારીકીથી – જરા ઝીણવટથી નિરીક્ષણ કરીશું તો બે-પાંચ મીટર દૂરથી જ કાગડા જેવડું પક્ષી બોલતું દેખાશે. આ પક્ષીની અવાજ કાઢવાની એવી ખૂબી છે કે તે આપણી નજીકથી બોલતું હોવા છતાં દૂરથી બોલતું હોય તેવો આપણને ભાસ થાય છે.
ગ્રામ્ય વિસ્તારના લોકો આ પક્ષીથી પરિચિત હશે. આ પંખીનું ગુજરાતી નામ “કૂકડિયો કુંભાર” કે “કુંભારિયો કાગડો” છે. હિન્દીમાં તેને “मोहोख” નામથી ઓળખવામાં આવે છે. અંગ્રેજી ભાષામાં તેને “Greater Coucal” અથવા “Crow Pheasants” નામથી અને જીવશાસ્ત્રીય કે લેટિન ભાષામાં તેને “Centropus sinensis” નામથી ઓળખવામાં આવે છે.
કૂકડિયો કુંભાર આપણી જાણીતી અને માનીતી એવી કોયલના કુળનું પક્ષી છે.
કૂકડિયો કુંભાર મુખ્યત્વે વનવગડા, ખેતરો, વાડીઓ અને ગૌચર વિસ્તારોમાં જોવા મળે છે ને તેને આવા વિસ્તારોમાં વસવાનું ખાસ પસંદ છે. તે ક્યારેક ઘરના વરંડા – વાડામાં પણ જોવા મળી આવે છે. શહેરી વિસ્તારમાં પણ જ્યાંથી ખેતર-વાડીઓ નજીક હોય તેવા વિસ્તારોમાં તે અચૂક દેખા દે છે.
સૌજન્ય :પ્રકાશ કા. સોલંકી